Tuesday, March 30, 2010

آدم زنده و ذوب شده

"آدم زنده" و "ذوب شده" سرگذشت دو آدم متفاوت ولی در زمانه و جامعه ای مشابه است. هر دو زندگی در حکومتی دیکتاتور-پلیسی را تجربه می کنند. اولی آدمی عامی و ساده‌ای است که محو تبلیغات رسانه ای باور نمی کند دور و اطراف او چه می گذرد و دیگری نویسنده ایست زندانی و که زیر شکنجه وبازجویی‌های مداوم برای بازجوها قصه پردازی می کند و در قصه‌های خود گم می شود.

"آدم زنده" نوشته ممدوح بن عاطل ابونزال (الانسان الحی) و ترجمه مرحوم احمد محمود است (انتشارات معین). به گفته احمد محمود: "... رمانی است غیر متعارف و از طنز نیرومندی برخوردار است."

"ذوب شده" از اولین کارهای عباس معروفی است (پاییز 1362) که به تازگی (پاییز 1388) اجازه چاپ گرفته است ولی ظاهرا پس از اولین چاپ لغو مجوز شده است. ناشر این کتاب ققنوس است. عباس معروفی در شکایت از این همه تأخیر می گوید: "[این کتاب] حاصل کار و تلاش داستانی من در سال‌های جوانی است که می‌بایستی در همان زمان انتشار می‌یافته، نقد می‌شده، و بر کار و راه ادبی‌ام تأثیر می‌گذاشته. اما ما آدم‌هایی هستیم که زمان و مکانمان به هم ریخته، نمی‌دانیم کِی چرا کجاییم!"

قسمتی از کتاب آدم زنده:

مردم دوست دارند که اوضاع سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، ادبی، و حتی زندگی خصوصی مردم را مطابق ذهن و میل خودشان تفسیر و تحلیل کنند و بعد شایعه بسازند! مثلا اگر یک گاو زبان بسته، پروار باشد، می‌گویند اینطور است. لاغر باشد، آنطور است. نه لاغر و نه چاق باشد، اینطور آنطور است و هیچ مقام بی‌صلاح و یا صلاحیتداری هم نیست که بهشان بگوید آخر عزیز دلم، جان دلم، در گاوداری تخصص دارید که اینطور اظهار فضل و فضله می‌فرمایید؟

هر چند هر دو کتاب در دو کشور متفاوت نوشته شده اند اما من در هر دو شباهت‌های زیادی دیدم البته به طور اتفاقی هم آن‌ها را پشت سر هم خواندم.

0 comments: